Welzijn in de 21e eeuw

Op zoek naar innovaties en innovatief organiseren in de sociale sector

ESSAY

 

SHIFT HAPPENS

Prenten van Jörg Müller van het Zwitserse dorp Güllen door de jaren heen. De kat verandert niet (klik hier voor een grotere weergave). De titel boven de prenten, shift happens, komt van Adjiedj Bakas.

De boodschap? We staan aan de vooravond van een totaal nieuwe tijd waarin de mensen slimmer en socialer zijn dan ooit tevoren. Toch zullen er individuen zijn die niet meekomen vanwege een beperking, afkomst, slijtage, een life-event of een ongeval. En niemand hebben die ze helpt. Gaan we dat oplossen met het welzijnswerk van 1970? 1990? 2011? Zit daar dan verschil tussen? Echt? Of is welzijnswerk die witte kat die altijd dezelfde blijft?

Blogteksten

I love Facebook!

Ik hou heel erg van sociale media. Dat steek ik niet onder stoelen of banken. Al jaren predik ik dat welzijnswerkers hier enorm hun voordeel…

Doorgaan

Door Kim Baesjou geplaatst op 27 Februari 2015 om 13.54

Scherpe woorden

Ooit was er die Duitse filosoof die stelde dat er na Auschwitz niet meer gesproken kan worden van de humanistische verworvenheden van de westerse samenleving. Dat  was…

Doorgaan

Door Daan Vosskuhler geplaatst op 5 Januari 2015 om 9.18

Blij in de herfst: Koffie, voorlezen en de sociaal makelaar #activering #participatie

Buiten is het echt herfst en er is geen enkele peuter die zijn moeder bereid heeft gevonden om naar het speelhonk te komen. Geen luisteraars dus voor voorlees omi Annelies. Ik haal…

Doorgaan

Door Jeroen Ouwerkerk geplaatst op 15 December 2014 om 15.08 — 1 commentaar

Burgerinitiatieven die gaan voor gemeentesubsidies: ‘histoire se répète’

Onder druk worden soms de mooiste prestaties geleverd op sportief, cultureel en artistiek gebied.

Facebook staat vol van die voorbeelden.…

Doorgaan

Door Daan Vosskuhler geplaatst op 12 Oktober 2014 om 18.57

De magie van het burgerinitiatief

Zeg in een gezelschap dat je bezig bent met een burgerinitiatief en alle ogen gaan in jouw richting.

Immers ‘betrokken burgers’ vormen de nieuwe voorhoede van een…

Doorgaan

Door Daan Vosskuhler geplaatst op 17 Mei 2014 om 19.46

Naar een transitie met visie.

 De wijkmanager zegt: ”Ik kan de hele week wel doorbrengen met het aflopen van congressen en seminars over de ‘kanteling”.

Het geeft mij een beeld van ambtenaren en…

Doorgaan

Door Daan Vosskuhler geplaatst op 29 Maart 2014 om 8.12

Geen burger zonder initiatief, geen gemeente mét overzicht

Als mijn stad Amersfoort representatief is voor de opkomst van burgerinitiatieven (BI’s) , dan ziet het er rooskleurig uit voor de rol die de burger gaat spelen binnen de kanteling van het sociaal domein.  De…

Doorgaan

Door Daan Vosskuhler geplaatst op 23 Maart 2014 om 9.30

‘Bewoners aan zet’: een conferentie voor de burger

In de professionele wereld van zorg+welzijn, gaat er geen week voorbij of er wordt wel een conferentie gehouden over de transities die in gang zijn gezet. In de media verschijnen alarmerende berichten over…

Doorgaan

Door Daan Vosskuhler geplaatst op 23 Maart 2014 om 9.25

De onbetaalde professional als de nieuwste variant van maatschappelijke uitbuiting

Geen conferentie over de transities zorg+welzijn en participatie, geen beleidsnota over het sociaal domein of de loftrompet wordt gestoken over de ‘nieuwe burger’ die zich dient te transformeren tot hoeder van de…

Doorgaan

Door Daan Vosskuhler geplaatst op 15 Februari 2014 om 9.41

Het glas halfvol. Waarom marktdenken en meedoen niet samengaan

Soms denk ik dat het marktdenken in welzijn en zorg nu wel zijn langste tijd heeft gehad maar niets lijkt minder waar. Waar ik ook maar kom, steeds weer zie ik professionals, managers, bestuurders volop bezig werk binnen te houden. Met name zie…

Doorgaan

Door John Beckers geplaatst op 24 December 2013 om 8.30

WHO MOVED MY CHEESE

Kaas als metafoor voor geluk

In 'Wie heeft mijn kaas gepikt?' is 'kaas' de metafoor voor wat we willen in het leven: een interessante baan, een warme relatie, geld, bezit, gezondheid en spiritueel evenwicht. Heeft iemand echter zijn 'kaas' gevonden, dan is de neiging groot zich eraan vast te klampen. Maar wat doe je dan als het bedrijf reorganiseert, de partner ervandoor gaat of ziekte toeslaat, ofwel, als de kaas plotseling op is? Wordt iemand dan verlamd door angst of past hij zich aan en gaat op zoek naar nieuwe mogelijkheden?

Verandering hoort erbij

Veranderingen horen tot onze dagelijkse realiteit in organisaties. Of we dat nu willen of niet! Als manager denk je dat je regie hebt op veranderingen. Medewerkers in lagere echelons hebben die regie niet of nauwelijks. Voor hen geldt nog sterker dan voor degenen die de veranderingen initiëren en implementeren dat ze een houding moeten kiezen om met veranderingen om te gaan.

Het verlaten van de status quo valt niet mee, zeker niet wanneer de toekomst ongewis is. Een aantal keren heb ik medewerkers veranderingen in het vooruitzicht moeten stellen zonder exact te kunnen aangeven hoe de eindsituatie er uit zou komen te zien en wat dat concreet voor hen zou gaan betekenen. Wat je dan meegeeft is onzekerheid en een onduidelijk toekomstbeeld.

Het is lastig om daarmee om te gaan. Materiaal ter ondersteuning van dit proces is weinig voorhanden. Wel zijn er mooie, vaak dikke, boeken over hoe je vanuit de top van de organisatie veranderingen leidt en begeleidt.

Kaas

Onlangs liep ik tegen een boekje aan dat inmiddels zijn eenentwintigste druk kent en in Nederland al behoorlijk is ingeburgerd en verkocht: "Wie heeft mijn kaas gepikt?; Omgaan met veranderingen zakelijk en privé" van Spencer Johnson & Kenneth Blanchard. In het verhaal is Kaas een metafoor voor wat we in het leven nastreven. Vier personages worden ermee geconfronteerd dat hun Kaas gepikt wordt. Hoe verschillend zij met deze plotselinge verandering omgaan staat centraal in dit boek.

Het verhaal begint met een gesprek tijdens een reünie van een aantal voormalige klasgenoten. Zij vertellen hun levensverhalen aan elkaar en het valt hen op dat zij zich altijd verzet hebben tegen veranderingen omdat ze er bang voor waren. Eén van hen vertelt vervolgens dat hij anders tegen veranderingen aan is gaan kijken nadat hij het verhaal "Wie heeft mijn kaas gepikt?" had gehoord.

Snel, Snuffel, Pieker en Peins

In het verhaal wordt beschreven hoe twee muizen, Snel en Snuffel, en twee minimensjes, Peins en Pieker, zich in een doolhof bevinden. Zij zijn op zoek naar Kaas. Op een gegeven moment vinden ze zoveel Kaas dat ze niet meer hoeven te zoeken.

Dat leidt tot verschillende reacties. De muizen blijven alert en veranderen hun levenswijze niet. Wel gaan ze steeds weer terug naar de Kaas om er van te peuzelen. Die is er nu eenmaal! De minimensjes veranderen hun leven wel. Zij gaan bij de Kaas wonen en gedragen zich alsof de Kaas er altijd voor hen zal zijn.

Onrecht. De kaas is weg

Op een dag gaat het mis: de Kaas is plotseling weg! Dat de voorraad geleidelijk was afgenomen en dat de laatste stukjes al niet zo lekker meer smaakten daar had niemand acht op geslagen. Hoe nu verder? Teleurstelling en verwarring alom!

De muizen denken er niet lang over na. Zij gaan direct op zoek naar nieuwe Kaas. De minimensjes blijven dralen en piekeren. Hen is onrecht aangedaan. Hoe kon dit gebeuren? Een ander heeft dit veroorzaakt. Laat die ander het oplossen!

De muizen trekken intussen de doolhof in. Ze komen op plaatsen waar ze nooit zijn geweest. Na lang dwalen vinden ze wat ze zoeken: nieuwe Kaas! En: meer dan ze ooit hadden gezien!

Als je je nieuwe Kaas voorstelt komt die sneller

Peins en Pieker blijven maar nadenken en verzwelgen in zelfmedelijden. Geleidelijk groeien de gedachten van Peins en Pieker uit elkaar. Peins volhardt in het willen behouden van de Kaas die er eens was. Het beviel hem goed en het is gevaarlijk in de rest van de doolhof. Hij is doodsbang!

Pieker probeert Peins ervan te overtuigen dat ze iets anders moeten proberen en op zoek moeten gaan naar nieuwe Kaas. Peins wil er niet aan. Uiteindelijk trekt Pieker de stoute schoenen aan en gaat alleen op stap.

Pieker ontdekt onderweg veel over zichzelf. In de hoop dat Peins achter hem aankomt schrijft hij zijn levenslessen op de muur. Hij vraagt zich af: Wat zou je doen als je niet bang was? En leert? Houd je Kaas in de gaten, zodat je het merkt als hij oud wordt. Wie niet verandert sterft uit. Hoe sneller je afstand neemt van je oude Kaas, des te sneller vind je nieuwe. Als ik me sneller aan een verandering zou aanpassen, zou dat alles een stuk eenvoudiger maken. Het is veiliger om op zoek te gaan, dan zonder Kaas te blijven zitten. Als ik me nieuwe Kaas voorstel, komt die dichterbij, al heb ik hem nog niet gevonden. Hoe sneller je afstand neemt van je oude Kaas, des te sneller vind je nieuwe.

Kunnen aanpassen

Na een lange tocht vindt Pieker Nieuwe Kaas. Nu ziet hij ook zijn vriendjes Snel en Snuffel terug. Hun buikjes zijn rond. Zij zijn er al een tijdje! Pieker leert van Snel en Snuffel dat het belangrijk is niet te lang te blijven nadenken en de dingen niet ingewikkelder te maken dan ze zijn. Toen de omstandigheden veranderden pasten ze zich aan. Pieker hoopt nog steeds dat hij Peins ook terug zal zien. Hij hoopt dat de aanwijzingen die hij heeft achtergelaten hem kunnen helpen de weg te vinden.

In het derde deel praten de oud-klasgenoten na over het verhaal. Ze komen tot de conclusie dat verandering iets is wat ze allemaal treft en onvermijdelijk is. Hoe ermee om te gaan is de centrale vraag!


Bron: Bert van Ravenhorst, Maassluis,november 2005, lt.vanravenhorst@wanadoo.nl

Opmerking

Je moet lid zijn van Welzijn in de 21e eeuw om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Welzijn in de 21e eeuw

© 2020   Gemaakt door John Beckers.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden